حفظ امنیت، عامل تاب‌آوری مردم در جنگ‌

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ اقدامات و تلاش‌های دولت  درباره حفظ امنیت ازجمله در ابعاد روانی، غذایی، رسانه‌ای و وجود پشتوانه قوی مردمی در جنگ تحمیلی موجب آرامش جامعه و بازار شد؛ دستاوردی که مستلزم روایت دقیق و هنرمندانه است.

مغزهای متفکر مدیریت بحران کشور در جنگ تحمیلی در کنار مردم در اتاق جنگ و حتی خیابان‌ها حضور داشتند و خلأ مدیریت حس نشد

مردم در جنگ تاب‌آوری و انسجام کم‌نظیری از خود نشان دادند و دوران درخشانی از اقتدار و همبستگی ملی بر تقویم جمهوری اسلامی و تاریخ ایران ثبت شد. در این زمینه نقش برخی وزارتخانه‌های مرتبط با اصناف، تجار و نهادهای اجرایی و خدماتی در حفظ ثبات بازار و تأمین کالاهای اساسی بسیار ارزشمند است. 

در بحبوحه جنگ، آنجا که براثر هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های حیاتی انتظار می‌رفت نشانه‌های بحران در جامعه دیده شود قفسه فروشگاه‌ها، داروخانه‌ها و مخزن پمپ‌بنزین‌ها پر بود، شبکه‌های خدماتی کاملاً پایدار عمل کردند و مدیران و کارکنان بخش‌های مختلف اجازه ندادند جامعه احساس قرار گرفتن در شرایط اضطرار و بحران داشته باشند.

مغزهای متفکر مدیریت بحران کشور در جنگ تحمیلی در کنار مردم در اتاق جنگ و حتی خیابان‌ها حضور داشتند و خلأ مدیریت حس نشد. از رئیس‌جمهوری که به فکر مایحتاج مردم بود تا استانداری که روزها به مکان‌های آسیب دیده سر می‌زد و شبها در تجمعات شبانه کنار مردم در خیابان‌ها قدم میزد، اوج حماسه مدیریتی کشور را در جنگ تحمیلی نشان داد. 

مدیریت شهری در نقاط هدف حمله با روحیه جهادی، از نجات مردم زیر آوار گرفته تا بازسازی خانه‌ها، ترمیم زیرساخت‌های رفاهی و... اجازه ندادند تصویر شهرها آسیب‌دیده باشد. 

در تهران، مدیریت شهری با برپایی تریبون‌ها و طرح‌های نشاط‌انگیز، مانع از نمایش پایتخت کشور به‌عنوان شهری جنگ‌زده شدند. تهران نه تنها در حال حیات، بلکه در حال رشد و مقاومت است؛ هرچند دوربین‌های خبرنگاران خارجی و حتی ستون‌پنجمی‌های شبکه‌های صهیونیستی و انگلیسی‌ـ‌فارسی‌زبان روی شهر زوم کرده بودند تا راوی تصویری از تهرانی باشند که زیر آوارهای فراوانِ بمباران‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهر ارواح و ویرانه‌ای تبدیل شده که به این زودی به وضعیت عادی برنمی‌گردد. 

نقش پررنگ رسانه‌های متعهد

در جنگ تحمیلی آنجا که لازم بود خبر یا تصویری از جنگ منتشر شود یا حتی برای امنیت روانی جامعه مسکوت بماند، رسانه‌ها قدرتمند عمل کردند. فقط در استان البرز به‌عنوان استان همسایه پایتخت بیش از 2 هزار کلیپ جهت آگاه‌سازی مردم تولید و بیش از 10 هزار تصویر در رسانه‌ها منتشر شد. 

علاوه بر قطعات ملی و میهنی در رسانه ملی، در البرز 11 قطعه موسیقی حماسی تولید شد و رسانه‌ها به ویژه در مدیریت بحران حادثه حمله به پل B1 نقش پررنگی ایفا کردند. 

بی‌تردید روایت‌سازی ابزار اصلی اهالی رسانه بود و به اتکای همین ابزار قدرتمند جمهوری اسلامی توانست جریان اطلاع‌رسانی را در ابعاد بین‌المللی و داخلی مدیریت کند. علاوه بر این، کارشناسان و اهالی رسانه در جنگ تحمیلی به تولید پیام‌های مؤثر و حضور در رسانه‌های معتبر جهانی ادامه دادند. 

در بعد دیپلماتیک فعالیت سفارتخانه‌ها و اقدامات تیم‌های رسانه‌ای در شبکه‌های اجتماعی، جریان‌سازی اثربخشی در جنگ روایت‌ها ایجاد کرد. مجموعه عوامل رسانه‌ای و تلاش در جهت روایت‌سازی مؤثر از عملکردها در حوزه حفظ امنیت غذایی، اقدامات ارزنده زنجیره تولید، تأمین و توزیع کالاهای اساسی و انتقال پیام‌های امیدآفرین به جامعه بسیار درست، دقیق و به‌موقع بود.

مدیریت هوشمند شهری 

نجات سریع جان مردم از زیر آوارها با همکاری گسترده نهادهای مختلف، اسکان آبرومندانه آسیب‌دیدگان در نقاط مشخص شده همراه با طراحی و نمایش تابلوهای تبلیغاتی دارای پیام امید، آرامش و غرور ملی، زیباسازی حیرت‌انگیز پایتخت به‌وسیله گل‌آرایی‌ها و دیوارنگاره‌ها، فعال‌سازی میادین میوه و تره‌بار و فراوانی در تأمین نیازهای مردم ازجمله نمونه‌های مشهود مدیریت جهادی شهری در پایتخت بود. 

حفظ امید و تقویت روحیه مردم در دوره پساجنگ نیازمند ارتباط نزدیک با همه اقشار جامعه، پاسخ‌گویی شفاف به افکار عمومی و روایت‌سازی هنرمندانه است

پاکسازی، بازسازی و ترمیم سریع نماهای عمومی ساختمان‌ها و خیابان‌های تخریب‌شده، پایداری حمل‌ونقل شهری به‌عنوان نماد تاب‌آوری مدیریت شهری، بسترسازی‌های زیبا در ارائه خدمات صوتی و تصویری، بنرها در شکل‌دهی به تریبون‌های تجمعات خیابانی مردم، تمیز نگه‌داشتن شهر و سرویس‌های خدماتی برای ارتقای سطوح بهداشتی نیز نمونه‌های دیگری از مدیریت هوشمند و جهادی شهری است. 

این مدیریت جهادی نه تنها الگویی برای دیگر شهرها، بلکه الگوی نظام مدیریتی کشور و حتی جهانی است که چگونه می‌توان با دست خالی، کارهای بزرگی انجام داد. 

لزوم مستندسازی تجربه‌های ارزنده مدیریت جنگ تحمیلی 

مستندسازی تجربه‌های مدیریتی دوران جنگ تحمیلی از اقدامات حساس دوران پساجنگ است. جنگ تحمیلی باید منشأ تحول در نگرش‌ها در حوزه‌های مختلف شود، باید اقدامات و دستاوردها حتی اقدامات مغفول را دقیق و درست ثبت کرد تا برای آینده الگوی مدیریت بحران داشت.

بی‌تردید حفظ امید و تقویت روحیه مردم در دوره پساجنگ نیازمند ارتباط نزدیک با همه اقشار جامعه، پاسخ‌گویی شفاف به افکار عمومی و روایت‌سازی هنرمندانه است.